اینجانب دبیر بازنشسته آموزش و پرورش منطقه بسطام شاهرود هستم بنده زمانی که شش ساله بودم مادرم را از دست دادم و گرفتار زن بابا شدم از مادر بنده دو برادر و یک خواهر و از زن بابا (بعلت فقر فرهنگی و حس کینه و حسادت و فرزند آوری زیاد که املاک بیشتری تصرف نماید هر سال یک در دانه میداد بیرون) پنج دختر و یک پسر، خلاصه کلام پدرم بعلت عدم درک و فهم صحیح و تحت فشار زنش و تحریکات فحاشی و غیر ذالک و رعب و وحشت، در آخر عمر خود تمام اموال منقول و غیرمنقول را به اسم تک فرزند ذکور از زن دومش با قولنامه عادی که خود پدرم نوشته بود و یک عمویم امضا کرده؛ سوال اینجاست پدرم سال ۸۳ الی84 قرارداد هبه را نوشته از جمله کل اعیان و عرصه ساختمان از اخوی ناتنی سال ۹۷ با کلک و خدعه سند شش دانگ گرفته است. آخرین فردی که دفتر خانه رفته بنده بودم آیا نباید در زمان حیات پدر قوانین هبه که شامل قبض نمودن اموال منقول و غیرمنقول با توجه به قید حیات واهب معتبر انجام می شد ثانیا نباید همان زمان به نزدیک ترین محل شهر یا شهرستان که اداره ثبت اسناد به ثبت می رساند بنظر بنده جای فرجام خواهی و اعتراض جهت برگشت مال هبه به کل وراث و تقسیم اموال از نوع انجام گیرد و چرا دفترخانه اسناد رسمی دامغان این عملیات به صرف قولنامه معمولی کار سازی نموده و اجازه درخواست ثبت سند به اداره ثبت اسناد و املاک دامغان داده ؟ آیا امکان ابطال هبه به دلیل عدم رعایت شرایط صحت مثل قبض بعد از فوت واهب وجود دارد؟
پاسخ – باطل کردن هبه به دلیل عدم رعایت شرط صحت
- هبه در لغت به معنای بخشیدن، اعطای چیزی به کسی بدون عوض، انعام، بخشش، هدیه و صدقه می باشد. هبه در اصطلاح حقوقی عبارت از عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی کـه ملک خودش است مجاناً به شخص دیگری تملیک کند.
- قانونگذار مواد ۷۹۵ تا ۸۰۷ قانون مدنی را به تعریف و تبیین شرایط هبه اختصاص داده است و باتوجه به اینکه هبه در قانون ما دارای شرایط خاصـی اسـت بنـابرایـن از جمله عقود معین میباشد.
- ماده ۷۹۵ قانون مدنی هبه را عقدی میداند که به موجب آن یک نفر مالی را مجاناً به کس دیگری تملیک میکند.
- در عقد هبه تملیک کننده را واهب، طرف دیگر عقـد را متهب (یا موهب له) و مالی را که مورد هبه است، عین موهوبه میگویند.
- هبه عقدی است مجانی. البته هبه ممکن است معوض باشـد؛ بدین معنی که متهب (منتقل الیه) تعهد مـینمایـد کـاری را بـه سـود انتقال دهنده و یا هر شخص ثالث دیگری که مورد نظر واهب است، انجـام دهـد و یـا مالی رابه آنها منتقل می سازد. با این حال، با وجود شرط عوض هبه ماهیت مجانی بودن خود را از دست نمی دهد.
- ویژگی دیگر عقد هبه تملیکی بودن آن است. عقد هبه با ایجاب، قبـول و قـبض، باعـث انتقـال مالکیـت عـین موهوبه به متهب میشود. همچنین بر اساس مواد ۷۹۸ و ۸۰۲ قانون مدنی که به ترتیب بیان داشته اند هبه واقـع نمـیشـود مگر با قبول و قبض متهب و اگر قبل از قبض، متهب و یا واهب فـوت کنـد، هبـه باطـل است. عقد هبه یک عقد عینی است.
- ویژگی دیگر عقد هبه که در ماده ۸۰۳ قانون مدنی به آن اشاره شده قابل رجوع بـودن هبه میباشد ولی این اصل استثناهای فراوانی دارد که در همین ماده آمده است.
- به موجب این ماده بعد از قبض نیز واهب میتواند با بقاء عین موهوبه از هبه رجوع کند مگر در موارد ذیل:
1- در صورتی که متهب پدر یا مادر یا اولاد واهب باشد.
2- در صورتی که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد.
3- در صورتی که عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده یا متعلق حق غیر واقع شود خواه قهراً مثل اینکه عین موهوبه برهن داده شود (خواه اختیارا)
4- در صورتی که در عین موهوبه تغییری حاصل شود.
- علاوه بر این موارد، رجوع از هبه بعد از فوت واهب یا متهب نیز امکان پذیر نمی باشد. همچنین هر گاه داین طلب خود را به مدیون ببخشد و در مواردی که کسی مالی را به عنوان صدقه به دیگری بدهد، حق رجوع برای واهب وجود ندارد.
این محتوا متعلق به سایت دفتر وکالت دادگران ((dadgaran.info)) بوده و بهره برداری از آن بدون ذکر منبع ممنوع است.
امکان ابطال هبه بعد از فوت واهب
در خصوص امکان ابطال هبه بعد از فوت واهب باید گفت ابطال هبه با رجوع از هبه متفاوت می باشد.
توضیح آنکه در ابطال هبه، عقد مذکور به دلیل وجود شرایطی منعقد نمی گردد در حالی که در رجوع از هبه عقد بطور صحیح میان طرفین واقع گردیده و تا زمان رجوع واهب دارای آثار عقد هبه می باشد.
موارد ابطال عقد هبه عبارت است از فوت واهب یا متهب پیش از قبض و تصرف در مال موهوبه، عدم اهلیت واهب، مالک نبودن واهب نسبت به مال موهوبه، احراز جعلیت هبه نامه و انعقاد عقد هبه ی صوری.
بنابراین بعد از فوت واهب نیز امکان ابطال هبه وجود دارد در حالی که رجوع از هبه بعد از فوت یکی از طرفین ممکن نیست.
پاسخ : ابطال هبه بعد از فوت واهب
- در پاسخ به پرسش شما باید گفت در صورتی که هبه نامه مذکور دارای شرایط اساسی صحت انعقاد عقد باشد صحیح است. قبض اموال منقول و غیرمنقول در عقود عینی، استیلا و تصرف طرف مقابل با اجازه ی مالک می باشد و این استیلا و تصرف باید به گونه ای باشد که عرفا بتوان آن را قبض دانست.
- به هرحال با توجه به مطالبی که بیان فرمودید بهتر است جهت راهنمایی بیشتر با یک وکیل باتجربه در زمینه قراردادها و املاک مشورت نمایید.
این محتوا متعلق به سایت دفتر وکالت دادگران ((dadgaran.info)) بوده و بهره برداری از آن بدون ذکر منبع ممنوع است.
روش بخشیدن پول توسط مادربزرگ به نوه
مستندات قانونی – ابطال هبه نامه
ماده ۷۹۵ قانون مدنی
هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را مجاناً به کس دیگری تملیک میکند تملیک کننده واهب طرف دیگر را متهب، مالی راکه مورد هبه است عین موهوبه میگویند.
ماده ۷۹۶ قانون مدنی
واهب باید برای معامله و تصرف در مال خود اهلیت داشته باشد.
ماده ۷۹۷ قانون مدنی
واهب باید مالک مالی باشد که هبه میکند.
ماده ۷۹۸ قانون مدنی
هبه واقع نمیشود مگر با قبول و قبض متهب اعم از اینکه مباشر قبض خود متهب باشد یا وکیل او و قبض بدون اذن واهب اثری ندارد.
ماده ۷۹۹ قانون مدنی
در هبه به صغیر یا مجنون یا سفیه قبض ولی معتبر است.
ماده ۸۰۰ قانون مدنی
در صورتی که عین موهوبه در ید متهب باشد محتاج به قبض نیست.
ماده ۸۰۱ قانون مدنی
هبه ممکن است معوض باشد و بنابراین واهب میتواند شرط کند که متهب مالی را به او هبه کند یا عمل مشروعی را مجاناً بجا آورد.
ماده ۸۰۲ قانون مدنی
اگر قبل از قبض واهب یا متهب فوت کند هبه باطل میشود.
ماده ۸۰۳ قانون مدنی
بعد از قبض نیز واهب میتواند با بقاء عین موهوبه از هبه رجوع کند مگر در موارد ذیل:
۱.در صورتی که متهب پدر یا مادر یا اولاد واهب باشد.
۲.در صورتی که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد.
۳.در صورتی که عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده یا متعلق حق غیر واقع شود خواه قهراً مثل اینکه عین موهوبه برهن داده شود.
۴. در صورتی که در عین موهوبه تغییری حاصل شود.
ماده ۸۰۴ قانون مدنی
در صورت رجوع واهب نماآت عین موهوبه اگر متصل باشد مال واهب و اگر منفصل باشد مال متهب خواهد بود.
ماده ۸۰۵ قانون مدنی
بعد از فوت واهب یا متهب رجوع ممکن نیست.
ماده ۸۰۶ قانون مدنی
هر گاه داین طلب خود را به مدیون ببخشد حق رجوع ندارد.
ماده ۸۰۷ قانون مدنی
اگر کسی مالی را به عنوان صدقه به دیگری بدهد حق رجوع ندارد.
این محتوا متعلق به سایت دفتر وکالت دادگران ((dadgaran.info)) بوده و بهره برداری از آن بدون ذکر منبع ممنوع است.
پاسخ داده شده توسط کارشناس حقوقی ما
راه های تماس، مشاوره و اعطای وکالت به وکیل متخصص قراردادها
۱۲ پاسخ
سلام وقت بخیر
مادرم قبل از پدرش فوت شده و دایی هام و خاله ام و مادربزرگم از ۳قطعه زمین به ما ارث دادن و در تقسیم نامه هم نوشتن که با رضایت طرفین داده شده و در تقسیم نامه هم قید شده که هیچ کدام از طرفین حق فسخ ندارند و الان هم مادربزرگم در قید حیات نیست و دایی ها و خاله ام میگن که قبلا دادیم الان ولی نمیدیم.
الان این هبه حساب میشه یا چی و اینکه اگر هبه حساب شود میتونن الان به ما ندن اون ۳قطعه زمین رو؟
ممنون از راهنمایی تون
با درود، مادر شما استحقاق دریافت ارث از پدر خود را نداشته است. چون در زمان فوت پدرش زنده نبوده ولی به تشخیص ورثه حین الفوت سهمی به شما داده شده است که میتوان آن را در قالب هبه یا صلح توصیف نمود. چنین تکلیفی برای ورثه بعد از فوت مادربزرگتان یعنی مادر مادرتان وجود ندارد و نمیتوان کسی را برای اینکه لطف گذشته خود را تکرار نمی کند مذمت نمود. در مورد چیزی که از ارث پدرشان به شما داده بودند با توجه به هبه بودن نوع معامله قابلیت رجوع تحت شرایطی وجود دارد و میتوانند آنچه داده اند را پس بگیرند.
سلام وقت بخیر
مادرم ملکی داشته قبل از فوتش ۴دنگ آن را به خواهرم هبه کرده، سایر وراث میتوانند برای پس گرفتن آن ۴ دنگ اقدام کنند؟
در صورتی که تحویل و تسلیم هم انجام شده باشد خیر چنین امکانی نیست.
سلام درانتقال سندرسمی ملک بصورت هبه، هبه گیرنده بعدتصرف ملک ازهبه دهنده باید رسید تصرف ملک و دوشاهد معتبر داشته باشد که درصورت نداشتن رسید ممکن است هبه یا سند ابطال شود ایا در صلح عمری هم نیازی به این رسید وشاهد هست ومیتوان سند راابطال نمود اگر توضیح دهیدممنون میشم.
در هبه قبض و تسلیم یا تحویل شرط صحت و کمال عقد است. اما در صلح چنین قیدی نیست و به محض وقوع اگر موضوع آن مالکیت مالی باشد مقصود و اثر عقد حاصل می شود. به اصطلاح سلح از جمله عقود آنی است مگر آنکه اثر آن معلق شده باشد (تعلیق در اثر).
سلام. مادر من دارای ۴ خواهر و ۱ برادر است. بعد فوت پدر و مادرشان دایی ما اموال را بدست گرفت. برخی را فروخت و با عناوین مختلف از مادر و خواهران خود اثر انگشت میگرفت. بعد از فوت دایی من یک قطعه زمین مشاع باقیمانده است ولی ورثه دایی ما نامه ای رو کرده که عمه ها تمام اموال منقول و غیر منقول خود را بخشیده اند و ملک مشاع را تقسیم نمی کنند و درصدد گرفتن اثبات مالکیت هستند.حال باید چه کنیم؟
آن چیزی که تحت عنوان تقسیم نامه یا هبه نامه از شما ارائه شده است باید بررسی شود. تحت شرایطی امکان عدول و رجوع وجود دارد. مثل اینکه اگر ثابت کنید تقسیم به درستی انجام نشده و الزامات قانونی مورد ملاحظه قرار نگرفته است می شود تقسیم نامه را باطل کرد.
سلام پدر من قبل از فوتش منزل ۴۰۰ متری خودش رو به اجبار مادرم به نام مادرم زد.۱۵ ساله پدرم مرده و با تست دی ان ا متوجه شدیم که دو خواهر کوچک من از پدر من نیستند..و من راضی نیستم کخ مال پدر من به دو ولدازنا منتقل بشه آیا میتوان هبه را باطل کرد؟؟ و آیا ارثی که از مغازه پدرم به این دو رسیده را میتوان باز پس گرفت؟
امکان ابطال هبه وجود ندارد (ماده ۸۰۵ قانون مدنی) ولی اگر به عنوان وارث در ارث سهیم شده و سهمی دریافت کرده اند میتوانید ابتدا با طرح دعوای نفی نسب و متعاقب آن تقدیم دادخواست استرداد مال، آن اموال را پس بگیرید.
بنده حدود ۵سال پیش ۳دانگ از ۶دانگ خانه ومغازه خود را به نام همسرم کردم ومتاسفانه ایشان ۳سال پیش فوت کردن واز ایشان یه فرزند مشترک دختر دارم وچون ایشان ازازدواج قبلیش یه فرزند پسر دارن اسناد من رو برده تا تقاضای ارث کنند خواستم ببینم راه حل قانونی برای بازگرداندن اموال بخشیده شده دارم خیلی ممنون از پاسخگویی شما
مطابق بنده ۳ ماده ۸۰۳ قانون مدنی در صورتی که این رابطه هبه توصیف شود چون مال از مالکیت گیرنده هبه خارج شده قابلیت رجوع و برهم زدن این عقد وجود ندارد. و چاره ای ندارید جز اینکه فرزند همسرتان را در این مال شریک و سهیم بدانید.